Chemotherapie kan op verschillende manieren worden toegediend. Welke methode wordt gebruikt, hangt af van het soort kanker, de medicijnen en de duur van de behandeling. Sommige behandelingen worden in het ziekenhuis gegeven, terwijl andere thuis kunnen plaatsvinden.
Op deze pagina vind je uitleg van veelgebruikte medische woorden die te maken hebben met het toedienen van chemotherapie.
Een infuus is een dun slangetje waarmee medicijnen rechtstreeks in een bloedvat worden toegediend. Veel soorten chemotherapie worden via een infuus gegeven zodat de medicijnen snel via het bloed door het lichaam verspreid kunnen worden.
Een infuus wordt meestal ingebracht in een ader van de hand of arm. Sommige behandelingen duren enkele minuten, andere meerdere uren. Tijdens de behandeling controleren verpleegkundigen regelmatig hoe het gaat en of er geen klachten ontstaan rond het infuus.
Een port-a-cath is een klein reservoir dat onder de huid wordt geplaatst en verbonden is met een grote ader. Via deze toegang kan chemotherapie gemakkelijker en vaker worden toegediend zonder telkens opnieuw een ader te moeten prikken.
Een port-a-cath wordt vaak gebruikt wanneer iemand langdurig chemotherapie krijgt of wanneer gewone bloedvaten moeilijk toegankelijk zijn. Het hulpmiddel blijft volledig onder de huid zitten en kan ook gebruikt worden voor bloedafnames of andere medicijnen.
Een chemopomp is een klein draagbaar apparaat dat gedurende langere tijd chemotherapie toedient via een slangetje of infuus. Sommige pompen geven medicijnen langzaam af over meerdere uren of dagen.
Daardoor kan een behandeling soms thuis doorgaan terwijl de patiënt zich vrij kan bewegen. Chemopompen worden onder andere gebruikt bij bepaalde vormen van darmkanker of langdurige infuusbehandelingen.
Tijdens het gebruik controleert het ziekenhuis regelmatig of de pomp goed werkt en of er geen problemen zijn met het infuus of de medicatie.
Sommige medicijnen tegen kanker worden toegediend via een injectie. Dit kan gebeuren in een ader, onder de huid of in een spier, afhankelijk van het soort medicijn.
Injecties worden vaak gebruikt bij ondersteunende behandelingen, bijvoorbeeld medicijnen die helpen bij de aanmaak van bloedcellen of het verminderen van bijwerkingen. Sommige injecties worden in het ziekenhuis gegeven, terwijl andere thuis kunnen worden toegediend.
Orale chemotherapie is chemotherapie in de vorm van tabletten, capsules of drankjes die via de mond worden ingenomen. De medicijnen worden via het maag-darmkanaal opgenomen in het bloed.
Hoewel orale chemotherapie thuis kan worden ingenomen, blijft regelmatige controle belangrijk. Artsen controleren onder andere bloedwaarden, bijwerkingen en het effect van de behandeling.
Het is belangrijk om deze medicijnen precies volgens voorschrift in te nemen, omdat de werking afhankelijk is van de juiste dosering en timing.
Een dagbehandeling betekent dat iemand voor een behandeling naar het ziekenhuis komt zonder daar te overnachten. Veel chemotherapiebehandelingen vinden plaats op een dagbehandeling of gespecialiseerde oncologieafdeling.
Tijdens de behandeling krijgen patiënten medicijnen, controles en begeleiding van verpleegkundigen en artsen. Afhankelijk van de behandeling kan een bezoek enkele uren duren. Na afloop kan de patiënt meestal dezelfde dag weer naar huis.