Lange termijn bijwerkingen

Veel bijwerkingen van chemotherapie verdwijnen in de weken of maanden na afloop van de behandeling. Toch kunnen sommige klachten langer aanhouden of zelfs blijvend zijn. Welke gevolgen optreden, verschilt per persoon en hangt onder andere af van het type kanker, de gebruikte medicijnen, de dosering en je algemene gezondheid.

Het is belangrijk om langdurige klachten met je arts of verpleegkundige te bespreken. Vaak zijn er behandelingen, hulpmiddelen of vormen van begeleiding beschikbaar die kunnen helpen bij het herstel of het omgaan met deze gevolgen.

Illustratie van een patiënt die na chemotherapie een wandeling maakt en vooruitkijkt naar herstel, nazorg en de toekomst, met aandacht voor mogelijke langetermijnbijwerkingen.

Lichamelijke gevolgen die langer kunnen aanhouden

Sommige mensen ervaren nog langere tijd lichamelijke klachten nadat de chemotherapie is afgerond. Veelvoorkomende voorbeelden zijn:

  • Aanhoudende vermoeidheid
  • Verminderde conditie
  • Concentratie- en geheugenproblemen
  • Tintelingen, pijn of gevoelsverlies in handen en voeten (neuropathie)
  • Smaakveranderingen
  • Gehoorproblemen bij bepaalde chemotherapieën
  • Seksuele klachten
  • Vruchtbaarheidsproblemen
  • Overgangsklachten bij vrouwen


Vermoeidheid is één van de meest voorkomende langdurige gevolgen van kankerbehandelingen. Deze vermoeidheid verschilt van normale moeheid en verdwijnt niet altijd door extra rust. Juist een goede balans tussen beweging, rust en dagelijkse activiteiten kan vaak helpen bij het herstel.

Vruchtbaarheid, hormonen en seksualiteit

Chemotherapie kan invloed hebben op de werking van de eierstokken of zaadballen. Daardoor kunnen veranderingen ontstaan in vruchtbaarheid, hormoonproductie en seksualiteit. De gevolgen kunnen tijdelijk zijn, maar soms ook blijvend.

Bij vrouwen kunnen bijvoorbeeld overgangsklachten ontstaan, zoals:

  • Opvliegers
  • Nachtzweten
  • Vaginale droogheid
  • Veranderingen in menstruatie of het uitblijven daarvan


Mannen en vrouwen kunnen daarnaast veranderingen ervaren in libido, seksuele beleving of vruchtbaarheid. Bespreek deze onderwerpen altijd met je behandelteam. Er zijn vaak mogelijkheden voor begeleiding, behandeling of verwijzing naar gespecialiseerde zorgverleners.

Emotioneel herstel en leven na kanker

Na afloop van de behandeling verwachten veel mensen dat alles weer snel normaal wordt. In de praktijk begint vaak juist een nieuwe fase. Controleafspraken, onzekerheid over de toekomst en het verwerken van wat er is gebeurd kunnen veel emoties oproepen.

Veelvoorkomende gevoelens zijn:

  • Angst voor terugkeer van de ziekte
  • Onzekerheid
  • Somberheid
  • Stress
  • Prikkelbaarheid
  • Moeite met concentreren
  • Veranderingen in relaties of werk


Voor veel mensen helpt het om hierover te praten met familie, vrienden, lotgenoten of professionele hulpverleners. Ook ontspanningsoefeningen, beweging en het bijhouden van ervaringen kunnen bijdragen aan het herstel.

Geef jezelf de tijd om te herstellen. Herstel na kanker gaat niet alleen over het lichaam, maar ook over het opnieuw vinden van een evenwicht in het dagelijks leven. Het kan helpen om belangrijke vragen, klachten en ervaringen bij te houden in een persoonlijk chemoplan, zodat je deze tijdens controleafspraken kunt bespreken en samen met je behandelteam kunt kijken welke ondersteuning passend is.