Klachten in mond- en keelholte

De binnenkant van de mond en keel bestaat uit gevoelig slijmvlies. Tijdens chemotherapie kunnen deze slijmvliezen geïrriteerd of ontstoken raken. Daardoor kunnen pijnlijke plekjes of zweertjes ontstaan in de mond of keel. Dit wordt ook wel mucositis genoemd. Deze klachten ontstaan vaak enkele dagen na een behandeling en kunnen eten, drinken, praten of slikken moeilijker maken.

Omdat de mond veel bacteriën bevat, kunnen wondjes of zweertjes sneller ontstoken raken tijdens chemotherapie. Wanneer de weerstand tijdelijk lager is, heeft het lichaam meer moeite om infecties te bestrijden. Daarom is een goede mondverzorging extra belangrijk tijdens de behandeling.

Het helpt om klachten vroegtijdig te herkennen en veranderingen in de mond of keel te bespreken met je arts of oncologieverpleegkundige. Goede verzorging kan helpen om irritatie, pijn en infecties zoveel mogelijk te beperken.

Illustratie van pijnlijke mond en keel als bijwerking van chemotherapie met irritatie in de keelholte.

Mondverzorging tijdens chemotherapie

Een goede mondhygiëne kan helpen om klachten in mond en keel te voorkomen of minder ernstig te maken. Veel ziekenhuizen adviseren daarom om vóór de start van de chemotherapie een controle bij de tandarts te plannen. Problemen aan tanden of tandvlees kunnen dan vooraf behandeld worden.

Tips die kunnen helpen:

  • Poets voorzichtig met een zachte tandenborstel
  • Vraag je tandarts of verpleegkundige om advies over poetsen en flossen tijdens de behandeling
  • Vermijd mondspoelingen met alcohol
  • Houd je mond goed vochtig
  • Drink voldoende gedurende de dag
  • Neem contact op met je zorgverlener bij pijnlijke zweertjes of ontstekingen


Wanneer er toch wondjes of ontstekingen ontstaan, kan je arts of oncologieverpleegkundige speciale mondverzorging, pijnstilling of medicijnen voorschrijven om klachten te verminderen.

Wat kun je zelf doen?

Wanneer eten of drinken pijnlijk wordt door zweertjes of irritatie in de mond, kunnen kleine aanpassingen helpen om klachten beter draaglijk te maken. Veel mensen merken dat zachte of koele voeding prettiger is tijdens deze periode.

Tips die kunnen helpen:

  • Kies voor zachte voeding op een lauwe of koele temperatuur
  • Vermijd scherp, zuur, zout of pittig eten
  • Drink voldoende om uitdroging te voorkomen
  • Gebruik eventueel een milde zoutoplossing tijdens het poetsen
  • Geef het tandvlees rust wanneer je een kunstgebit draagt
  • Vraag naar speciale mondspoelingen of verzorgingsproducten bij pijnlijke mondklachten


Neem altijd contact op met je arts of oncologieverpleegkundige wanneer klachten erger worden, wanneer eten of drinken bijna niet meer lukt of wanneer je denkt dat er sprake is van een infectie.