Geheugen- en concentratieproblemen

Sommige mensen merken tijdens chemotherapie veranderingen in hun geheugen of concentratie. Je kunt bijvoorbeeld moeite hebben om je aandacht ergens bij te houden, afspraken te onthouden of snel informatie te verwerken. Ook eenvoudige dagelijkse dingen, zoals namen onthouden of spullen terugvinden, kunnen tijdelijk lastiger zijn dan normaal.

Deze klachten worden soms veroorzaakt door de chemotherapie zelf, maar kunnen ook samenhangen met vermoeidheid, stress, angst, somberheid, slaapproblemen of veranderingen in voeding en conditie. Daarnaast kunnen medicijnen tegen misselijkheid of pijn de concentratie en alertheid beïnvloeden. Niet iedereen krijgt hier last van en de ernst van de klachten verschilt per persoon.

Veranderingen in geheugen of concentratie kunnen frustrerend zijn, vooral wanneer je gewend bent veel tegelijk te doen of veel verantwoordelijkheid te dragen. Het helpt om klachten serieus te nemen en jezelf tijdens de behandeling voldoende rust en structuur te geven.

Illustratie van geheugen- en concentratieproblemen tijdens chemotherapie, ook wel chemo brain genoemd.

Mogelijke signalen

Geheugen- en concentratieproblemen kunnen zich op verschillende manieren uiten. Sommige mensen merken vooral dat zij sneller afgeleid zijn, terwijl anderen moeite hebben om gesprekken, afspraken of informatie te onthouden.

Mogelijke signalen zijn:

  • Moeite met concentreren
  • Dingen vergeten of kwijt raken
  • Problemen met plannen of overzicht houden
  • Moeite met lezen of gesprekken volgen
  • Langzamer nadenken of reageren
  • Sneller vermoeid raken bij mentale inspanning
  • Gevoelens van onzekerheid, frustratie of machteloosheid
  • Somberheid of stress door veranderingen in geheugen of aandacht


Klachten kunnen tijdelijk zijn, maar soms ook langer aanhouden na afloop van de behandeling. Bespreek veranderingen altijd met je arts of oncologieverpleegkundige wanneer je merkt dat ze invloed hebben op je dagelijks leven.

Tips en ondersteuning

Veel mensen merken dat structuur en rust helpen om beter om te gaan met veranderingen in geheugen of concentratie. Kleine praktische aanpassingen kunnen helpen om overzicht te houden tijdens de behandeling.

Tips die kunnen helpen:

  • Plan belangrijke activiteiten op momenten waarop je je het meest fit voelt
  • Houd lijstjes, notities of een agenda bij
  • Vraag een partner, vriend of familielid om mee te denken of afspraken mee te onthouden
  • Schrijf vragen vooraf op voor gesprekken in het ziekenhuis
  • Gebruik herinneringen, post-its of alarmsignalen als geheugensteun
  • Neem voldoende rust tussen activiteiten door
  • Zoek ontspanning of rustige momenten wanneer je merkt dat je hoofd vol raakt
  • Blijf, als dat mogelijk is, actief bewegen en gezond eten


Wanneer klachten blijven aanhouden of veel invloed hebben op je dagelijks functioneren, kan extra begeleiding of ondersteuning helpen.