Vruchtbaarheid en zwangerschap

Chemotherapie kan invloed hebben op vruchtbaarheid en de werking van de voortplantingsorganen. Of dit gebeurt, verschilt per persoon en hangt onder andere af van leeftijd, gezondheid, soort behandeling en dosering van de medicijnen. De gevolgen kunnen tijdelijk zijn, maar soms ook blijvend. Daarom is het belangrijk om vragen over vruchtbaarheid, zwangerschap en kinderwens al vóór de start van de behandeling te bespreken met je arts of oncologieverpleegkundige.

Sommige behandelingen kunnen invloed hebben op de kwaliteit van zaadcellen of eicellen. Daarnaast kan chemotherapie schadelijk zijn voor een ongeboren kind. Tijdens de behandeling wordt daarom meestal geadviseerd om betrouwbare anticonceptie te gebruiken.

Gelukkig zijn er tegenwoordig verschillende mogelijkheden om vruchtbaarheid zoveel mogelijk te beschermen of om later alsnog een kinderwens te vervullen. Welke opties geschikt zijn, hangt af van jouw situatie en behandeling.

Illustratie van zwangerschap en vruchtbaarheid tijdens of na chemotherapie.

Mannen en vruchtbaarheid

Bij mannen kan chemotherapie invloed hebben op de aanmaak en kwaliteit van zaadcellen. Hierdoor kan de vruchtbaarheid tijdelijk of blijvend verminderen. Sommige medicijnen kunnen daarnaast schade veroorzaken aan spermacellen tijdens de behandeling.

Daarom kan het verstandig zijn om vóór de start van chemotherapie na te denken over het invriezen van sperma. Dit wordt meestal besproken wanneer er een kinderwens bestaat, nu of in de toekomst.

Belangrijke aandachtspunten:

  • Bespreek een eventuele kinderwens vóór de behandeling met je arts
  • Sperma invriezen kan in sommige situaties mogelijk zijn
  • Gebruik betrouwbare anticonceptie tijdens de behandeling
  • Tijdens de eerste dagen na chemotherapie wordt soms geadviseerd een condoom te gebruiken


Je arts of oncologieverpleegkundige kan uitleg geven over de mogelijkheden en de adviezen die passen bij jouw behandeling.

Vrouwen, zwangerschap en kinderwens

Chemotherapie kan invloed hebben op de werking van de eierstokken en de menstruatie. Soms stoppen eierstokken tijdelijk of blijvend met het afgeven van eicellen. Hierdoor kunnen menstruaties veranderen of uitblijven en kan zwanger worden moeilijker worden.

Wanneer een zwangerschap bestaat op het moment dat kanker wordt ontdekt, kijkt de arts samen met jou naar de veiligste behandelmogelijkheden. Soms kan behandeling worden uitgesteld of aangepast, afhankelijk van de situatie en de duur van de zwangerschap.

Voor sommige vrouwen bestaan mogelijkheden om eicellen, embryo’s of eierstokweefsel te bewaren vóór de behandeling. Dit kan later gebruikt worden wanneer er een kinderwens bestaat.

Belangrijke aandachtspunten:

  • Bespreek anticonceptie en zwangerschap altijd met je zorgverlener
  • Gebruik betrouwbare anticonceptie tijdens chemotherapie
  • Vraag naar mogelijkheden om vruchtbaarheid te behouden vóór de behandeling
  • Menstruatie en vruchtbaarheid kunnen na de behandeling soms herstellen, maar dit is niet altijd voorspelbaar


Je arts of oncologieverpleegkundige kan je begeleiden bij vragen over vruchtbaarheid, zwangerschap en toekomstige mogelijkheden.